ترموویژن

دوربین حرارتی قابلیت تبدیل انرژی حرارتی به نور مرئی را دارد. با استفاده از ترموویژن یا دوربین حرارتی می توان دمای محیط را با دقت و سرعت بالا و به روش غیر تماسی، اندازه گیری کرد. امروزه صنعت برق با مسائلی مانند کاهش زمان خاموشی، افزایش رضایمندی مصرف کنندگان و پایداری سیستم برق رسانی مواجه است. برای تامین رضایت مصرف کنندگان و افزایش پایداری سیستم برق به نظارت و مانیتورینگ دوره ای و متناوب اتصالات، کابل ها و کلمپ ها ی متصل به تجهیزات برق نیاز است.

برای خرید انواع تجهیرات آزمایشگاهی و دیدن لیست کاملی از آن همین حالا روی لینک (تجهیزات آزمایشگاهی) بزنید.

برخی از کاربردهای ترموویژن

برای وارسی دمای اتصالات و دیگر پارامترها، مهندسی و تکنسین های برق، از ترموویژن یا دوربین حرارتی بهره می‌برند. در تجهیزات برق، اگر اتصالی سست باشد، با افزایش مقاومت، دمای آن نقطه افزایش خواهد یافت. با افزایش دما، اتصالات ذوب شده و از هم باز خواهند شد.

دوربین حرارتی، امواج مادون قرمز ساطع شده از اجسام و تجهیزات را کشف کرده و نقاط داغ را نمایش می‌دهد. دمانگاری تجهیزات، بدون قطع تجهیزات و متصل کردن آن به نقطه ی خاصی، امکان پذیر است. دمای نقطه مورد نظر در LCD بزرگ دستگاه به صورت رنگی نمایش داده می شود.

تکنسین یا مهندس برق، با مقایسه دمای ثبت شده توسط دوربین ترموویژن و دمای محیط، عیوب احتمالی را برطرف کرده و مانع از قطع برق خواهد شد. در استفاده از ترموویژن باید دقت کرد که با وجود هیتر یاترانسفورماتور است و در روند کار تجهیزات مشکلی ایجاد نخواهد کرد. بهترین زمان انجام بازرسی در پست های برق، زمان غروب آفتاب است که اثر گرمای آفتاب بر تجهیزات کاهش یافته و نور محیط برای دید حرارت نمایش داده شده توسط دستگاه، کافی است.

مزایای استفاده از دوربین حرارتی

در صنایع برق، افزایش اطمینان در کنترل تجهیزات، کاهش هزینه ها، قابلیت کنترل و بازرسی در خلال انجام کار، افزایش سرعت، بررسی تجهیزات بعد از تعمیرات و کنترل عملکرد درست آن‌ها از مزایای ترموویژن است.

پارامترهایی که با دوربین حرارتی بررسی می‌شوند

اختلاف دمای فازها
نقاط داغ (Hot Spot)
توزیع نامتوازن حرارت
بارگذاری نامتقارن
روند افزایش دما در زمان

سطوح هشدار و شدت عیب حرارتی در ترموگرافی

در تحلیل تصاویر حرارتی، عدد دما به‌تنهایی ملاک تصمیم‌گیری نیست؛ بلکه اختلاف دما (ΔT) بین نقطه مشکوک و شرایط مرجع (فاز سالم، تجهیز مشابه یا دمای محیط) اهمیت دارد.

به‌طور کلی، شدت عیب حرارتی به چهار سطح تقسیم می‌شود:

در حالت نرمال، اختلاف دما کمتر از حدود ۱۰ درجه سانتی‌گراد است. این وضعیت معمولاً نشان‌دهنده عملکرد طبیعی تجهیز بوده و نیاز به اقدام خاصی ندارد، مگر در پایش‌های دوره‌ای.

در سطح هشدار اولیه، اختلاف دما بین ۱۰ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد قرار می‌گیرد. این وضعیت می‌تواند نشانه شروع شل‌شدگی اتصال، افزایش مقاومت یا عدم تعادل بار باشد و نیازمند ثبت، پایش و بررسی در سرویس بعدی است.

در سطح عیب جدی، اختلاف دما بین ۲۰ تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد است. در این شرایط احتمال خرابی بالا بوده و توصیه می‌شود در اولین فرصت ممکن اقدام اصلاحی انجام شود.

در نهایت، اختلاف دمای بیش از ۴۰ درجه سانتی‌گراد به‌عنوان خطر فوری در نظر گرفته می‌شود. این وضعیت معمولاً ناشی از اتصال بسیار ضعیف، اکسیداسیون شدید یا بارگذاری خطرناک بوده و می‌تواند منجر به آتش‌سوزی یا قطع ناگهانی سیستم شود. در این حالت، اقدام فوری الزامی است.

توجه: مقادیر فوق بسته به نوع تجهیز، استاندارد مرجع و شرایط کاری ممکن است تغییر کند و باید توسط کارشناس تحلیل شود.

محدودیت‌ها و نکات مهم (Professional Honesty)

این بخش اعتماد می‌سازه:

نکات مهم در استفاده از دوربین حرارتی

دمای بالا همیشه به معنی خرابی نیست
وجود هیتر یا ترانس باید در تحلیل لحاظ شود
شرایط محیطی (باد، آفتاب، بار) مؤثرند
مقایسه با دمای محیط الزامی است

بهترین زمان و شرایط انجام ترموگرافی

پست‌های برق: غروب آفتاب
تجهیزات: در حالت بار واقعی
حداقل تأثیر تابش مستقیم خورشید

هنگام انتخاب دوربین حرارتی به چه نکاتی توجه کنیم؟

رزولوشن حرارتی
NETD (حساسیت حرارتی)
محدوده دمایی
اندازه و کیفیت LCD
ذخیره تصویر و ویدئو
نرم‌افزار تحلیل

استانداردهای مرتبط با ترموگرافی

برای تکمیل حس «مرجع بودن»:

استانداردهای مهم ترموویژن

IEC 62446 (سیستم‌های الکتریکی)
NFPA 70B (نگهداری تجهیزات برق)
ISO 18434 (پایش وضعیت با ترموگرافی)

عوامل خطای اندازه‌گیری در دوربین حرارتی

ضریب گسیلندگی (Emissivity)
بازتاب حرارتی از سطوح براق
فاصله دوربین تا تجهیز
زاویه دید
رطوبت و جریان هوا

نکات ایمنی حین بازرسی حرارتی (خیلی مهم)

با توجه به سابقه محتوای ایمنی که داری:

نکات ایمنی استفاده از ترموویژن

عدم نزدیک‌شدن بیش از حد به تجهیزات برقدار
استفاده از PPE مناسب
عدم تغییر وضعیت بار حین تصویربرداری
رعایت دستورالعمل سازنده دستگاه

مقایسه ترموویژن (دوربین حرارتی) با دماسنج لیزری

اگرچه هر دو ابزار برای اندازه‌گیری دما استفاده می‌شوند، اما ماهیت، عمق تحلیل و کاربرد آن‌ها کاملاً متفاوت است.

دماسنج لیزری تنها دمای یک نقطه مشخص را در لحظه اندازه‌گیری می‌کند. این ابزار برای کنترل سریع دما، بررسی‌های ساده و کاربردهای عمومی مناسب است، اما توانایی تشخیص الگوی توزیع حرارت یا شناسایی نقاط داغ پنهان را ندارد. در واقع، اپراتور باید از قبل بداند کدام نقطه مشکوک است تا آن را اندازه‌گیری کند.

در مقابل، ترموویژن (دوربین حرارتی) یک تصویر کامل از توزیع دما روی سطح تجهیزات ارائه می‌دهد. این تصویر حرارتی (Thermogram) امکان شناسایی سریع نقاط داغ، اختلاف دمای فازها، اتصالات معیوب و بارگذاری نامتوازن را حتی قبل از بروز خرابی فراهم می‌کند. ترموویژن برای پایش تجهیزات برقدار، نگهداری پیشگیرانه و بازرسی‌های حرفه‌ای طراحی شده است.

به‌طور خلاصه: