RST سنج
RST سنج
چرخش فاز یا اندازهگیری توالی فاز هنگام اتصال منابع سه فاز به درایوهای الکتریکی، موتورهای الکتریکی و سایر سیستمهای الکتریکی مورد نیاز است. توالی سنج فاز صحت اتصال سه فاز به بارها را نشان می دهد. اگر توالی فاز به صورت صحیح نباشد، منجر به اختلال در عملکرد سیستم های بار می شود. توالی سنج فاز یا همان RST متر برای تشخیص جهت فاز و همچنین جهت گردش موتور استفاده می شود. معمولا RST متر ها توالی صحیح فاز را با یک صدای بوق و یا یک چراغ نشان می دهند. توالی سنج های فاز عموما با کاربری آسان توانایی آشکار سازی فاز را با دقت بالا در مدارات سه فاز دارا می باشند و در محیط های صنعتی به راحتی مورد استفاده قرار می گیرند. برای انجام تست شناسایی سه فاز کافیست 3 پراب دستگاه را بر روی هر یک از فازها قرار داده و جهت چرخش فاز ها را بر روی نمایشگر دستگاه مشاهده نمود. در نوع دیگری از توالی سنج های القایی با استفاده از تکنولوژی جدید قابلیت تست ایمنی را بدون تماس مستقیم بین پراب و سیم فراهم می کنند و چرخش فاز را با استفاده از نور چرخشی LED ها و زنگ منطقی نشان می دهند. ستگاه های سه فاز مانند پمپ ها، کمپرسورها و … بایستی فازهایشان به ترتیب درستی وصل شود تا از خرابی آنها جلوگیری شود. این دستگاه ها معمولازمانی که به اشتباه متصل شوند جریان کمتری را از مدار می کشند. به همین دلیل برای تشخیص جهت فاز و همچنین گردش آن، می توان از دستگاه توالی سنج فاز استفاده کرد. توالی فاز ولتاژهای منبع در سیستم های تامین سه فاز در بسیاری از کاربردهای صنعتی ضروری است.
اگر توالی فاز نادرست باشد، منجر به خرابی تجهیزات و آسیب جدی به بار می شود. در کاربردهای روشنایی و گرمایش، توالی فاز مهم نیست، اما برای بارهایی مانند محرک موتورها باید در نظر گرفته شود. در موتور القایی سه فاز، معکوس شدن توالی فاز منجر به معکوس شدن جهت آن می شود. بنابراین قبل از اعمال ولتاژ سه فاز به موتور، آگاهی صحیح از توالی فازها لازم است، در غیر این صورت بارهای متصل به موتور به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار می گیرند. برای سیستمهای سه فاز نامتعادل، یک توالی فاز معکوس باعث میشود که جریانهای شاخه خاصی مقدار آن را تغییر دهند. در چنین شرایطی، سیستم مقادیر کاملاً متفاوتی از جریان و ولتاژ می دهد. در عملکرد موازی ترانسفورماتورها و همچنین دینام ها، اطمینان از ترتیب صحیح فازها بسیار ضروری است. معکوس شدن توالی فاز هر یک از ماشین ها می تواند آسیب جدی به کل سیستم وارد کند.
انتخاب یک توالی سنج فاز به منظور انتخاب یک توالی سنج فاز و یا rst سنج می بایست ویژگی های دستگاه را با توجه به نوع کاربری مورد نیاز برررسی کرد.
مزایای استفاده از RST سنج در محیطهای صنعتی
استفاده از توالیسنج فاز، علاوه بر افزایش ایمنی، از خسارات سنگین جلوگیری میکند:
- جلوگیری از چرخش معکوس موتور
- کاهش احتمال خرابی مکانیکی تجهیزات دوار
- افزایش عمر مفید موتور و گیربکس
- جلوگیری از توقف خط تولید
- افزایش ایمنی اپراتور هنگام راهاندازی
انواع توالیسنج فاز (RST سنج)
توالیسنج فاز تماسی
- اتصال مستقیم پرابها به فازها
- دقت بالا در محیطهای صنعتی
- مناسب تابلو برق و خطوط قدرت
توالیسنج فاز بدون تماس (القایی)
- تشخیص توالی فاز بدون اتصال مستقیم
- ایمنی بسیار بالا
- مناسب محیطهای حساس یا ولتاژ بالا
- نمایش جهت چرخش با LED چرخشی و آلارم صوتی
تفاوت RST سنج با تست چرخش موتور (Motor Rotation Tester)
خیلیها این دو را یکی میدانند؛ این بخش کاملاً تمایزساز است:
- RST سنج → بررسی ترتیب فاز در منبع
- تستر چرخش موتور → بررسی جهت گردش شفت
مشخصات فنی مهم در انتخاب توالیسنج فاز
در انتخاب RST سنج مناسب، به پارامترهای زیر توجه ویژه داشته باشید:
- محدوده ولتاژ کاری (معمولاً 90 تا 600 ولت AC)
- محدوده فرکانس اندازهگیری (45 تا 65 هرتز)
- نوع دستگاه (تماسی یا بدون تماس)
- سرعت پاسخدهی و نمونهبرداری
- نوع نمایش وضعیت فاز (LED، نمایشگر دیجیتال، بوق هشدار)
- مقاومت مکانیکی و حفاظتی (IP54 یا بالاتر)
- ایمنی الکتریکی (CAT III / CAT IV)
خطاهای رایج در تشخیص توالی فاز
- اشتباه در تشخیص توالی فاز در حضور هارمونیکها و نویز
- خطای اپراتور در اتصال پرابها
- محدودیت توالیسنجهای ارزان در ولتاژهای بالا
- تفاوت نتیجه در تست تماسی و بدون تماس
برندهای معتبر توالیسنج فاز (RST سنج)
Fluke یکی از معتبرترین و مرجعترین برندها در حوزه ابزارهای اندازهگیری الکتریکی است که توالیسنجهای فاز آن به دلیل ایمنی بسیار بالا (CAT IV)، دقت عالی و دوام صنعتی، انتخاب اول تکنسینهای حرفهای و پروژههای حساس محسوب میشوند. RST سنجهای فلوک برای محیطهای پرنویز صنعتی و راهاندازی موتورهای توان بالا کاملاً قابل اعتماد هستند.
Testo با تمرکز بر طراحی مهندسیشده و کاربری ساده، توالیسنجهای فازی ارائه میدهد که برای تعمیر و نگهداری صنعتی، تابلو برق و کارهای سرویس دورهای بسیار مناسباند. محصولات این برند دقت مطلوبی داشته و در کنار ایمنی بالا، سرعت پاسخدهی خوبی در تشخیص جهت فاز دارند.
HIOKI بهعنوان یک برند ژاپنی، کیفیت ساخت بسیار بالا و پایداری طولانیمدت را در توالیسنجهای فاز خود ارائه میدهد. این تجهیزات برای استفاده مداوم در محیطهای صنعتی طراحی شدهاند و در پروژههایی که دقت و اطمینان بلندمدت اهمیت دارد، گزینهای حرفهای به شمار میروند.
LUTRON در رده صنعتی–اقتصادی قرار میگیرد و توالیسنجهای فاز آن برای کاربردهای عمومی صنعتی، کارگاهها و واحدهای تعمیر و نگهداری گزینهای مقرونبهصرفه محسوب میشوند. این برند تعادل مناسبی بین قیمت، دقت و کاربری آسان ایجاد کرده است.
Extech توالیسنجهایی با رابط کاربری ساده و عملکرد قابل اعتماد ارائه میدهد که برای تکنسینهای برق و سرویسکاران صنعتی مناسب هستند. محصولات این برند معمولاً از نظر ایمنی و دقت در سطح خوبی قرار دارند و در پروژههای نیمهحرفهای عملکرد رضایتبخشی دارند.
UNI‑T، CEM و Benetech در دسته برندهای اقتصادی قرار میگیرند و بیشتر برای کاربردهای عمومی، کارگاهی و پروژههای غیرحساس توصیه میشوند. این توالیسنجها برای تشخیص سریع جهت فاز مناسباند، اما در پروژههای صنعتی حساس یا راهاندازی موتورهای توان بالا، استفاده از برندهای حرفهای ترجیح داده میشود.
► برای تهیه دیگر ابزارهای اندازه گیری پارامترهای فیزیکی همین حالا اقدام کنید.
