بادسنج
بادسنج
باد سنج یا ( سرعت سنج باد Anemometer ) وسیله ای برای اندازه گیری سرعت باد (جریان هوا ) می باشد. دبی سنج یا فلومتر ابزاری برای اندازه گیری میزان حجم مواد عبوری نسبت به زمان است. اندازه گیری دقیق جریان به علت صرف هزینه کمتر و خرید میزان معینی از ماده مثل تبادلات نفتی و کنتور گاز خانگی اهمیت زیادی دارد. همیت این ابزار در تعداد زیادی زمینه یا فعالیتی که می توان از آن استفاده کرد، منعکس می شود. اگرچه کاربرد زیادی ندارد ، اندازه گیری سرعت باد یک داده بسیار مفید برای کارهای متعدد است، بنابراین مکان مهمی را اشغال می کند. اندازه گیری ابزار. از آنجا که باد یک عامل کلیدی در بسیاری از موقعیت ها یا وظایف است، اندازه گیری آن یک مزیت مهم است، به لطف این ابزار ما می توانیم اطلاعات را به راحتی درک کنیم و قیمت آن بسیار مقرون به صرفه است.
اکثر بادسنج ها دارای یک بخش حرکتی می باشند که در باد می چرخد، به طوری که در باد شدید تر، بیش تر می چرخد. شمارنده آنمو متر تعداد چرخش ها بر ثانیه یا دقیقه (یا هر فاصله دیگر) را می شمارد و سپس سرعت باد را بر حسب واحدی که برای خواندن تنظیم شده، نشان می دهد.
► میتوانید از لینک (اندازه گیری پارامترهای فیزیکی) برای خرید انواع ابزار اندازه گیری پارامترهای فیزیکی استفاده نمایید.
کاربردهای بادسنج
- تست بازرسی کولرها و فن های صنعتی
- اندازه گیری هوای کانال ها و مجاری
- کالیبراسیون برای تست فشار هوا در مراکز حساس مثل آزمایشگاه ها
- چک کردن و بازبینی و آنالیز شرایط کاری دستگاه هایی مانند هود که حالت مکنده دارند
- درموتورهای خودرو برای تجزیه و تحلیل عملکرد آن ها
- نظارت بر خروجی جریان یونیزه
- بررسی سیستم تهویه
مزایای استفاده از بادسنج در صنایع مختلف
- افزایش دقت در کنترل فرآیندها
- بهینهسازی مصرف انرژی در سیستمهای تهویه
- کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری
- افزایش ایمنی در محیطهای صنعتی
- پایش مستمر و تحلیل عملکرد سیستمها
تقسیم بندی انمومترها یا سرعت سنج های باد
انمومترها یا سرعت سنج های باد به دو دسته تقسیم میشوند. دسته ای که سرعت باد را اندازه میگیرند و دسته ی دوم دسته ای است که دبی یا فلو باد را اندازه گیری میکند . سرعت سنج های باد یا بادسنج ها برای اندازه گیری سرعت مانند متر بر ثانیه (m/s) طراحی شده است .
به وسیله سرعت سنج باد می توان سرعت هوای متحرک را اندازه گرفت. در دستگاه دماسنج –باد سنج (سرعت سنج باد) از طریق وجود سنسوری که داخل باد سنج وجود دارد، دمای هوا تشخیص داده می شود. واحد اندازه گیری در سرعت سنج های باد فوت بر دقیقه (ft/min)، کیلومتر بر ساعت، متر بر ثانیه (m/s)، مایل بر دقیقه و ماخ بر ساعت و .. می باشند. دسته دوم فلومترهای باد هستند که میزان حجم عبوری باد از یک مساحت مشخص در واحد زمان اندازه گیری می کنند. واحد های اندازه گیری مقدار هوای متحرک در حال عبور از مجرای هوا متر مکعب بر دقیقه( (CMMو فوت مکعب بر دقیقه (CFM) می باشند.
انواع بادسنج
بادسنج های دستی
بادسنج دستی یک دستگاه قابل حمل اندازه گیری سرعت باد است. از نقطه نظر فنی، بادسنج می تواند تا سرعت 30 متر بر ثانیه را بخواند. سرعت حدود 108 مایل در ساعت و دقت حدود 2٪ است. این بادسنج با باتری کار می کند. اگر می خواهید کمپ بزنید، پیاده روی کنید، دریانوردی کنید و فعالیت هایی را در فضای باز شکار کنید که ممکن است نیاز به دانستن جهت باد یا اطلاعات سرعت باد داشته باشند، این نوع تجهیزات بهترین انتخاب هستند.
بادسنج پره ای
بادسنج های پره ای یکی دیگر از اشکال سرعت سنج باد میباشند، این بادسنج ها اشکالی شبیه آسیاب بادی یا ملخ هواپیما دارند که بر خلاف بادسنج رابینسون ، که محور چرخش آن عمودی است ، باید محوری موازی با جهت باد و افقی داشته باشند. از آنجایی که جهت باد متغیر است و محور باید تغییرات آن را دنبال کند، بادسنج باید از بادگیر یا برخی دیگر از ابزارها برای تحقق این هدف استفاده کند. یک بادسنج پره ای دارای یک پروانه و یک دم در یک محور مرکب درحال چرخش می باشد تا سرعت و جهت باد را به طور دقیق اندازه گیری کند. سرعت پروانه ها توسط یک شمارنده دور اندازه گیری می شود و توسط یک تراشه الکترونیکی یا میکروکنترلر به سرعت باد تبدیل می شود. ترکیب پره ها و تراشه الکترونیکی در تجهیزات بادسنج دیجیتال که جهت حرکت هوا همیشه یکسان است برای سنجش تهویه معادن و ساختمانها استفاده میشود.
بادسنج هات وایر
بادسنج های هات وایر از یک سیم ریز (به اندازه چند میکرومتر) با حرارت و دمای بالاتر از محیط استفاده میکنند. هوایی که از سیم عبور میکند سیم را خنک میکند. از آنجا که مقاومت الکتریکی اکثر فلزات به دمای فلز بستگی دارد، میتوان بین مقاومت سیم و سرعت هوا رابطه ای برقرار کرد. هات وایر ها عمدتا برای سنجش جهت باد استفاده نمی شوند. چندین روش برای ساخت انواع هات وایر وجود دارد. دستگاه های هات وایر را میتوان بیشتر به عنوان CCA (بادسنج جریان ثابت) ، CVA (بادسنج ولتاژ ثابت) و CTA (بادسنج دما ثابت) طبقه بندی کرد. ولتاژ خروجی در این بادسنج ها در نتیجه ی نوعی مدار الکترونیکی است که بر اساس متغیری خاص (جریان ، ولتاژ یا دما) مطابق قانون اهم کار میکند.
بادسنج فنجانی
از این نوع باد سنج که پراب آن شبیه گوی تو خالی یا کاسه است در امر هواشناسی و کشتیرانی و دکلهای نفتی و برج های بلند، تاور کرین ها بیشتر استفاده می شود. به آن ها بادسنج کاسه ای هم می گویند.
ویژگیهای رایج بادسنجهای دیجیتال
بادسنجهای دیجیتال امروزی معمولاً دارای امکانات زیر هستند:
- نمایشگر LCD با نور پسزمینه
- ثبت و ذخیره دادهها (Data Hold / Data Logger)
- خاموشی خودکار برای صرفهجویی در باتری
- اتصال به کامپیوتر یا موبایل (USB / Bluetooth در برخی مدلها)
- قابلیت PASS / FAIL برای کنترل کیفی سریع
- طراحی ارگونومیک و مقاوم در برابر شرایط محیطی
نکات ایمنی و نگهداری بادسنج
برای افزایش طول عمر و دقت دستگاه، رعایت موارد زیر توصیه میشود:
- از ضربه خوردن به سنسور یا پرهها جلوگیری شود
- دستگاه در معرض رطوبت یا گردوغبار شدید بدون محافظ قرار نگیرد
- پس از استفاده، دستگاه در کیف یا جعبه مخصوص نگهداری شود
- باتریها در صورت عدم استفاده طولانیمدت خارج شوند
- کالیبراسیون دورهای طبق توصیه سازنده انجام گیرد.
کالیبراسیون بادسنج
کالیبراسیون بادسنج فرآیندی ضروری برای حفظ دقت و قابلیت اعتماد دستگاه در اندازهگیری جریان هوا است. با گذشت زمان و تأثیر عواملی مانند تغییرات دما، رطوبت و فرسایش قطعات سنجش، ممکن است خطاهای جزئی در قرائت سرعت یا دبی هوا ایجاد شوند؛ به همین دلیل لازم است بادسنجها بهصورت دورهای بازبینی و کالیبره شوند. بهطور معمول، در کاربردهای عمومی و سنجشهای روزمره، انجام کالیبراسیون هر ۱۲ ماه یکبار توصیه میشود، اما در محیطهای صنعتی و تأسیسات تهویه، این بازه بهتر است بین ۶ تا ۱۲ ماه باشد. برای بادسنجهای مورد استفاده در آزمایشگاهها یا مصارف تحقیقاتی، فاصلهی کالیبراسیون باید کوتاهتر بوده و حدود هر ۶ ماه انجام شود تا دقت دادهها حفظ گردد. همچنین در شرایط محیطی سخت، مانند تونلهای باد یا مناطق با آلودگی و گرد و غبار بالا، بهتر است دستگاهها در بازهی ۳ تا ۶ ماهه کالیبره شوند. رعایت این برنامهی دورهای باعث میشود عملکرد بادسنج در محدوده استاندارد باقی بماند و نتایج اندازهگیری قابل استناد و مطمئن باشند.
کالیبراسیون بادسنج فرآیندی است که طی آن دقت اندازهگیری دستگاه با یک مرجع استاندارد مقایسه و تصحیح میشود.
از آنجا که بادسنجها مستقیماً با جریان هوا، دما و فشار محیط در ارتباط هستند، انحراف اندازهگیری در طول زمان اجتنابناپذیر است.
چرا کالیبراسیون بادسنج اهمیت دارد؟
- تضمین دقت واقعی اندازهگیری
- انطباق با استانداردهای بینالمللی (ISO / IEC)
- قابل استناد بودن دادهها در گزارشهای فنی و آزمایشگاهی
- جلوگیری از خطای تصمیمگیری در کنترل فرآیندها
- الزامی بودن در صنایع دارویی، غذایی و آزمایشگاهی
نکات مهم در انتخاب بادسنج مناسب
برای انتخاب بادسنج مناسب، توجه به موارد زیر ضروری است:
- نوع کاربرد (صنعتی، آزمایشگاهی، هواشناسی)
- دامنه سرعت قابل اندازهگیری
- دقت مورد نیاز
- شرایط محیطی (رطوبت، گردوغبار، دما)
- قابلیت اندازهگیری دما یا دبی هوا
- قابل حمل یا ثابت بودن دستگاه
برندهای مطرح بادسنج در بازار
در بازار تجهیزات اندازهگیری جریان هوا، چند برند معتبر جهانی وجود دارند که هرکدام در حوزهای خاص تخصص و شهرت دارند.
در صدر این فهرست، برند Testo آلمان قرار دارد که بهعنوان یکی از باسابقهترین تولیدکنندگان ابزارهای سنجش دما، جریان و فشار شناخته میشود. بادسنجهای Testo با دقت بالا، کیفیت ساخت مهندسی و قابلیت کالیبراسیون دقیق در آزمایشگاههای معتبر، گزینهی اول مهندسان تأسیسات و کارشناسان HVAC هستند.
در سطح صنعتی و اقتصادی، برند Lutron تایوان جایگاه بسیار خوبی دارد. این شرکت با ارائه بادسنجهایی با دوام مناسب، دقت قابل قبول و قیمت منطقی، پاسخگوی نیاز بسیاری از صنایع و شرکتهای خدماتی است. در کنار آن، برند CEM هنگکنگ نیز با طراحی بادسنجهای دیجیتال قابل حمل، انتخابی محبوب برای تکنسینها و کاربران میدانی محسوب میشود که در عین سادگی، عملکرد قابل اعتمادی ارائه میدهد.
در بخش اقتصادیتر بازار، برند UNI‑T بهدلیل قیمت مناسب و در دسترس بودن، گزینهای مقرونبهصرفه برای کاربردهای عمومی و نیمهحرفهای است. دستگاههای این برند معمولاً برای تستهای سریع، آموزش و استفادهی روزمره در محیطهای غیرحساس به کار میروند. همچنین برندهایی مانند Benetech و Smart Sensor نیز در همین دسته قرار میگیرند و بیشتر برای مصارف عمومی یا بررسیهای اولیه جریان هوا استفاده میشوند.
در نهایت، انتخاب برند مناسب به سطح دقت مورد نیاز، نوع کاربرد و بودجه در دسترس بستگی دارد. اگر پروژههای آزمایشگاهی یا اندازهگیریهای حساس دارید، Testo و TSI بهترین انتخابها هستند؛ درحالیکه برای مصارف صنعتی معمولی، Lutron یا CEM تعادل مناسبی میان کیفیت و قیمت ایجاد میکنند، و برای استفادههای آموزشی یا عمومی میتوان از UNI‑T و Benetech بهره برد.











